نبشی چیست و در کجای سازه استفاده می‌شود؟

کسی که سال ‌ها در بازار آهن و پای اجرای سازه بوده باشد، خوب می‌داند نبشی فقط یک پروفیل ساده نیست. من بارها دیده ‌ام همین مقطع L‑شکل، اگر درست انتخاب شود، اتصال ‌ها را محکم و بارها را درست به سازه منتقل می‌کند.

از کنج دیوارها گرفته تا قاب‌ ها، بادبندها و اتصالات فلزی، نبشی نقش عملی دارد. در دیجی آهن، با تجربه ۱۸ سال فعالیت توضیح می‌دهیم نبشی چیست و دقیقاً کجای سازه باید از آن استفاده شود.

برای اطلاع از قیمت روز نبشی و خرید ناودانی ، با کارشناسان دیجی آهن تماس بگیرید:

📞 تلفن سفارش: ۰۲۱۸۶۰۲۰۰۹۴ – ۰۲۱۴۱۲۶۸۰۰۰

📱 واتساپ پشتیبانی: ۰۹۰۰۸۰۰۱۸۴۹

نبشی چیست و ساختار آن چگونه است؟

به زبان ساده، نبشی پروفیلی است که دو ضلع بر هم عمود دارد. این دو ضلع که به آن ‌ها “بال” گفته می‌شود، می‌توانند اندازه ‌های مساوی یا نامساوی داشته باشند. شکل ظاهری این مقطع شبیه به حرف انگلیسی{ L و V } است.

ریشه نام‌گذاری آن هم جالب است؛ کلمه “نبش” به معنی کنج یا گوشه است و چون این پروفیل دقیقاً برای پوشش گوشه ‌ها یا ایجاد اتصالات ۹۰ درجه عالی عمل می‌کند، به این نام معروف شده است.

این مقطع فولادی هم به صورت تکی (برای اتصالات سبک) و هم به صورت ترکیبی (دوبل یا مکعبی برای ستون‌ها) در نقش ه‌های مهندسی دیده می‌شود.

کاربردهای نبشی در صنعت ساختمان

نبشی به دلیل شکل L مانند و قابلیت ترکیب آسان با سایر اجزای سازه، در پروژه ‌های سبک و سنگین مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اتصالات سازه ‌ها

نبشی ‌ها برای اتصال ستون‌ ها به پل ‌ها، تیرهای فلزی به بیم‌های باربر و ستون‌ ها به صفحات فونداسیون استفاده می‌شوند.

طراحی و نصب صحیح نبشی در اتصالات، استحکام و پایداری سازه را تضمین می‌کند. این اتصالات باید تحمل بارهای استاتیکی و دینامیکی، نیروهای لرزه‌ ای و بارهای افقی را داشته باشند.

مهاربندی ساختمان

نبشی در مهاربندی ساختمان‌ ها برای افزایش پایداری و مقاومت سازه نقش مهمی دارد.

ساخت خرپا و سازه ‌های فضاکار

نبشی در ساخت ستون‌ های ساختمانی و خرپاها استفاده می‌شود. این سازه ‌ها نقش اصلی در تحمل بارها دارند و نبشی به عنوان اتصال استراتژیک در ساخت آن‌ ها به کار می‌رود.

اتصالات نیم‌گیردار و گیردار

این اتصالات از طریق نبشی ‌ها ایجاد می‌شوند و قدرت و استحکام بیشتری به سازه ‌های فلزی می ‌بخشند.

سایر کاربردها

• ساخت پله ‌های فلزی، نرده ‌ها و حفاظ‌ها
• تقویت گوشه ‌ها و لبه ‌های سازه ‌های بتنی و فلزی
• ساخت ساپورت ‌ها، شاسی ماشین‌آلات و سازه ‌های صنعتی
• قفسه‌ بندی ‌های فلزی، سوله ‌ها و انبارها
• ساخت سقف کرمیت برای تقویت بالای تیرچه
• سازه ‌های مرتبط با آسانسور (نبشی لقمه)
• صنعت خودروسازی و ماشین‌سازی

انواع نبشی بر اساس شکل و ابعاد

نبشی ‌ها بر اساس معیارهای مختلفی دسته‌ بندی می‌شوند. شناخت این انواع به انتخاب دقیق‌تر کمک می‌کند.

نبشی بال مساوی

در این نوع، طول دو بال کاملاً برابر است. کاربرد رایج تری دارد و در اکثر پروژه ‌های ساختمانی، صنعتی و عمرانی استفاده می‌شود. مثلاً نبشی L100 به معنی بال ‌هایی با طول ۱۰۰ میلی ‌متر است.

نبشی بال نامساوی

دارای دو بال با طول ‌های متفاوت است. مثلاً نبشی ۱۰×۸۰×۱۲۰ به این معنی است که بال بزرگ‌تر ۱۲۰ و بال کوچک‌تر ۸۰ میلی ‌متر طول دارد. در شرایطی که محدودیت فضا یا نیاز به تحمل بار در یک جهت خاص وجود داشته باشد کاربرد دارد.

نبشی اسپیرال

از نظر ظاهری بال مساوی است اما انعطاف‌پذیری بالایی دارد. اندازه ‌های معمول بین ۲۰×۲۰×۲ تا ۵۰×۵۰×۵ میلی ‌متر هستند.

نبشی سبک

وزن کمتر از استاندارد جدول اشتال دارد و در سازه ‌های سبک، قفسه‌ بندی و دکوراسیون فلزی کاربرد دارد.

نبشی سنگین

مطابق یا بالاتر از وزن استاندارد تولید می‌شود و مقاومت بالاتری در برابر نیروهای فشاری و خمشی دارد. برای سازه ‌های باربر و پروژه ‌های صنعتی سنگین مناسب است.

روش‌ های تولید نبشی

نبشی فولادی به طور کلی از نورد گرم یا خمکاری ورق فولادی تولید می‌شود و هر کدام از این روش‌ ها ویژگی ‌های خاص خود را دارند.

نبشی فابریک (نورد گرم)

نبشی فابریک از ابتدای فرآیند تولید به صورت نبشی از خط نورد خارج می‌شود و به همین دلیل از دقت ابعادی و استحکام بالاتری برخوردار است. در این روش:

• شمش‌ های فولادی داخل کوره ‌های حرارتی قرار می‌گیرند
• شمش‌ ها تا دمای مشخصی گرم می‌شوند
• از قفسه ‌های نورد عبور داده می‌شوند
• سطح مقطع کاهش یافته و طول افزایش پیدا می‌کند
• مقطع نهایی نبشی شکل می‌گیرد
• محصول در طول ‌های مشخص برش داده می‌شود

نبشی پرسی (نورد سرد)

نبشی پرسی از ورق فولادی تولید می‌شود و فرآیند ساخت آن ساده‌تر است. در این روش:

• ورق‌ های فولادی در طول ۶ متر تهیه می‌شوند
• ورق برش خورده و تحت عملیات خمکاری قرار می‌گیرد
• شکل‌دهی با دستگاه پرس یا رول فورمینگ انجام می‌شود
• مقطع L شکل نبشی ایجاد می‌گردد

نکته: نبشی پرسی بیشتر در کاربردهای سبک مورد استفاده قرار می‌گیرد و دقت ابعادی و استحکام آن معمولاً کمتر از نبشی فابریک است.

سایز و ابعاد نبشی

ابعاد نبشی معمولاً با سه عدد مشخص می‌شود:

• عدد اول: طول بال اول
• عدد دوم: طول بال دوم
• عدد سوم: ضخامت

مثال: نبشی ۵۰×۵۰×۵ یعنی دو بال ۵۰ میلی ‌متری با ضخامت ۵ میلی ‌متر

در نبشی‌کشی ساختمان، انتخاب سایز مناسب اهمیت زیادی دارد زیرا نبشی نقش اتصال‌دهنده و تقویت‌کننده اجزای سازه را ایفا می‌کند. استفاده از نبشی با ضخامت یا ابعاد نامناسب می‌تواند باعث کاهش مقاومت سازه یا افزایش هزینه ‌های غیرضروری شود.

 

چک لیست انتخاب نبشی مناسب برای پروژه

قبل از خرید نبشی، موارد زیر را بررسی کنید.

1. نوع کاربری مشخص شده است؟ (سبک یا سنگین)
2. روش تولید انتخاب شده؟ (فابریک برای سازه باربر / پرسی برای کاربردهای سبک)
3. ابعاد و ضخامت مطابق نقشه سازه است؟
4. نوع بال تعیین شده؟ (مساوی یا نامساوی)
5. استاندارد مورد نیاز پروژه بررسی شده؟ ST37، ST52 یا  ST4
6. شرایط بارگذاری سازه محاسبه شده؟
7. وزن نبشی بر اساس جدول استاندارد چک شده؟
8. قیمت نبشی با بودجه پروژه تطابق دارد؟
9. تولیدکننده معتبر انتخاب شده؟
10. تلرانس ابعادی مورد قبول است؟

استانداردهای نبشی فولادی

استانداردهای ایران

ISIRI 13968-1 :  نبشی ‌های بال مساوی فولادی نورد گرم – مشخصات ابعادی و تلرانس‌ها

ISIRI 13968-2 :  نبشی ‌های بال نامساوی فولادی نورد گرم – الزامات ابعادی و کیفی

استانداردهای اروپا

DIN EN 10056-1 :  نبشی ‌های بال مساوی – ابعاد، وزن و تلرانس‌های مجاز

DIN EN 10056-2 :  نبشی ‌های بال نامساوی – ابعاد و وزن اسمی

استانداردهای آمریکا

ASTM A36 :  نبشی ساختمانی با استحکام متوسط برای سازه ‌های عمومی

ASTM A572 :  نبشی با مقاومت بالا برای سازه ‌های سنگین و باربر

استانداردهای روسیه

GOST 8509 :  نبشی ‌های بال مساوی فولادی

GOST 8510 :  نبشی ‌های بال نامساوی فولادی

استانداردهای متداول گرید فولاد نبشی در ایران شامل ST37، ST52 و ST4 می‌باشد.

جمع ‌بندی

پاسخ به سوال “نبشی در کجا بکار می‌رود؟!” تنها به شکل ظاهری آن محدود نمی‌شود؛ بلکه کیفیت مواد اولیه و روش تولید آن است که تعیین‌کننده نهایی استحکام سازه شماست.

دیجی آهن به عنوان مرجع تخصصی انواع نبشی و ناودانی و مقاطع فولادی، دقیق‌ترین اطلاعات، جدول قیمت ‌های روز و محصولات استاندارد را برای خرید در اختیار شما قرار میدهد.

سوالات متداول

نبشی سبک بهتر است یا سنگین؟

انتخاب بین نبشی سبک و سنگین به نوع کاربری بستگی دارد؛ نبشی سبک برای سازه ‌های سبک و نبشی سنگین برای بخش‌ های باربر مناسب‌تر است.

نبشی فابریک و پرسی چه تفاوتی دارند؟

نبشی فابریک مستقیماً در فرآیند نورد تولید می‌شود و دقت ابعادی بالاتری دارد، اما نبشی پرسی از خمکاری ورق ساخته می‌شود و معمولاً استحکام کمتری دارد.

نبشی لقمه چیست؟

به قطعات خرد شده نبشی (مثلاً در طول ‌های ۱۰ تا ۳۰ سانتی ‌متر) که معمولاً برای اتصالات آسانسور یا جوشکاری ‌های جزئی استفاده می‌شود، نبشی لقمه می‌گویند.

آیا نبشی بال نامساوی در بازار ایران موجود است؟

بله، این نوع نبشی برای کاربردهای مهندسی خاص و پروژه ‌های صنعتی موجود است و معمولاً طبق استانداردهای ST37 یا ST52 عرضه می‌شود.

وزن نبشی چگونه محاسبه می‌شود؟

وزن نبشی بر اساس طول، ضخامت بال ‌ها، عرض نبشی و چگالی فولاد محاسبه می‌شود و معمولاً از جدول وزن استاندارد استفاده می‌کنند.

نبشی چه تفاوتی با ناودانی دارد؟

نبشی مقطعی L شکل با دو بال عمود بر هم است، در حالی که ناودانی U شکل بوده و برای تحمل بارهای خمشی و تکیه‌گاهی مناسب‌تر است.

نبشی در کدام بخش‌ های ساختمان استفاده می‌شود؟

نبشی در اتصالات فلزی، قاب‌ ها، خرپاها، مهاربندی ‌ها، تقویت گوشه ‌ها و ساخت سازه ‌های فرعی ساختمان کاربرد گسترده‌ ای دارد.